Jak rozpoznać nieuczciwe biuro detektywistyczne

Rynek usług detektywistycznych jest regulowany, ale ogłoszenia obiecują czasem rzeczy, które wykraczają poza to, co ustawa dopuszcza. Poniżej lista sygnałów ostrzegawczych, każdy z odwołaniem do przepisu.

1. Oferta czynności zastrzeżonych dla służb

Detektyw nie może stosować środków technicznych oraz metod i czynności operacyjno-rozpoznawczych zastrzeżonych dla upoważnionych organów (art. 7). Jeśli ogłoszenie obiecuje podsłuch, zdobycie billingów, danych z banku albo cudzej korespondencji, traktuj to jako ostrzeżenie. Ustawa przewiduje też odpowiedzialność karną za wykonywanie czynności ustawowo zastrzeżonych dla organów państwa (art. 45).

2. Gwarancja wyniku

Detektyw zbiera i przekazuje informacje, a jego obowiązkiem jest staranność i sprawdzenie zgodności z prawdą uzyskanych informacji (art. 6 i art. 11 pkt 2). Nikt nie może uczciwie zagwarantować, że dowód zdrady, miejsce pobytu osoby albo majątek dłużnika zostaną znalezione.

3. Brak nazwiska i licencji

Tytułu „detektyw” może używać wyłącznie osoba z licencją (art. 4 ust. 3). Detektyw ma przy sobie licencję i okazuje ją na żądanie (art. 10). Jeśli firma nie podaje imienia i nazwiska detektywa albo unika pokazania licencji, nie zawieraj umowy. Jak to sprawdzić, opisujemy w poradniku „Jak sprawdzić licencję detektywa”.

4. Brak umowy na piśmie

Przedsiębiorca ma obowiązek zachować formę pisemną umów (art. 23 ust. 1 pkt 2). Umowa „na słowo”, wyłącznie w rozmowie na komunikatorze albo z płatnością bez dokumentu nie spełnia wymogu formy pisemnej, który ustawa nakłada na przedsiębiorcę, więc potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy.

5. Brak ubezpieczenia i danych firmy

Przedsiębiorca musi mieć ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone podczas czynności detektywa (art. 24 ust. 1), a firma musi być wpisana do rejestru działalności detektywistycznej (art. 3). Poproś o nazwę firmy, NIP i potwierdzenie polisy.

6. Niejasny zakres i sprawozdanie

Po zakończeniu przedsiębiorca sporządza końcowe pisemne sprawozdanie i przekazuje je zleceniodawcy wraz z materiałami dokumentującymi stan faktyczny (art. 23b). Jeżeli umowa nie mówi, co dostaniesz na końcu, dopisz to przed podpisem.

7. Presja czasu i płatność z góry za całość

Pilna „promocja”, ceny „za całość” bez opisu zakresu i żądanie pełnej płatności przed jakąkolwiek czynnością to klasyczne sygnały ostrzegawcze. Ustawa nie narzuca stawek, więc o cenie i terminach rozstrzyga umowa. Zapisz w niej zakres, termin, wynagrodzenie i zasady zwrotu zaliczki.