Poszukiwanie osób i mienia: czy pomoże detektyw

Zaginięcie bliskiej osoby albo ukrywający się dłużnik to sytuacje, w których część osób rozważa zlecenie detektywowi. Ustawa przewiduje takie usługi, ale pokazuje też ich granice.

Co mówi ustawa

Do usług detektywistycznych należy poszukiwanie osób zaginionych lub ukrywających się oraz poszukiwanie mienia (art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5). Detektyw może uzyskiwać informacje od osób fizycznych, przedsiębiorców, instytucji, a także organów administracji rządowej lub samorządowej, o ile inne przepisy nie stanowią inaczej (art. 9).

Czego detektyw nie zastąpi

• Organów państwa. Ustawy nie stosuje się do osób i instytucji, które na podstawie odrębnych przepisów mogą podejmować działania tego rodzaju (art. 1 ust. 2). Detektyw działa na podstawie umowy ze zleceniodawcą, w formach i zakresach niezastrzeżonych dla organów i instytucji państwowych (art. 2 ust. 1), i nie może stosować środków zastrzeżonych dla upoważnionych organów (art. 7). Umowa z detektywem nie zastępuje więc zawiadomienia właściwych organów.
• Wyniku. Nikt nie może uczciwie zagwarantować, że osoba lub mienie zostaną odnalezione. Ustawa wymaga od detektywa szczególnej staranności (art. 6) oraz należytej staranności i rzetelności, w tym sprawdzenia zgodności z prawdą uzyskanych informacji (art. 11 pkt 2).

Jeśli szukasz majątku dłużnika, a nie samej osoby, zobacz Ustalenie majątku dłużnika.

Gdy w sprawie toczy się postępowanie karne

Usługi detektywistyczne obejmują zbieranie informacji w sprawie, w której toczy się postępowanie karne, postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe albo inne postępowanie, jeżeli w jego toku można zastosować przepisy prawa karnego (art. 2 ust. 1 pkt 6). Zleceniodawcą nie mogą być wtedy organy prowadzące lub nadzorujące te postępowania (art. 2 ust. 2). Przedsiębiorca jest obowiązany niezwłocznie po zawarciu umowy powiadomić na piśmie organ prowadzący postępowanie karne lub postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, jeżeli z treści umowy wynika, że może się ona wiązać ze sprawą, w której prowadzone jest postępowanie (art. 25).

Dane osobowe

Dane zebrane w toku czynności detektyw przetwarza bez zgody osób, których dotyczą, wyłącznie w zakresie realizacji usługi (art. 28a), a po jej zrealizowaniu przekazuje je zleceniodawcy (art. 28b ust. 1). Przemyśl wcześniej, do czego dane o szukanej osobie będą Ci potrzebne, i uzgodnij to z pełnomocnikiem. Zanim podpiszesz umowę, sprawdź licencję i wpis firmy do rejestru: Jak sprawdzić licencję detektywa.