Ustalenie majątku dłużnika: co może detektyw, a czego nie

Wierzyciel, który wygrał sprawę albo ma niezaspokojoną należność, często nie wie, gdzie szukać majątku dłużnika. Detektyw może zebrać i przekazać informacje w granicach ustawy. Nie zastępuje komornika ani sądu.

Co mówi ustawa

Usługi detektywistyczne obejmują sprawy gospodarcze dotyczące wykonania zobowiązań majątkowych, zdolności płatniczych lub wiarygodności w tych stosunkach (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a), a także poszukiwanie osób ukrywających się i poszukiwanie mienia (art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5). Detektyw może uzyskiwać informacje od osób fizycznych, przedsiębiorców, instytucji, a także organów administracji rządowej lub samorządowej, o ile inne przepisy nie stanowią inaczej (art. 9).

Czego detektyw nie zrobi

• Nie zajmie majątku ani nie prowadzi egzekucji. Sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy nich komorników (art. 758 Kodeksu postępowania cywilnego), a podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy (art. 776 k.p.c.). Detektyw może jedynie zebrać i przekazać informacje, które pomogą Ci zdecydować o dalszych krokach.
• Nie zastosuje środków technicznych ani metod i czynności operacyjno-rozpoznawczych zastrzeżonych dla upoważnionych organów (art. 7). Informacje od organów i instytucji może uzyskiwać tylko w zakresie, w jakim inne przepisy na to pozwalają (art. 9).
• Nie obiecuje wyniku. Obowiązkiem detektywa jest sprawdzenie zgodności z prawdą uzyskanych informacji (art. 11 pkt 2), a nie gwarancja, że majątek się znajdzie.

Gdy szukasz samego dłużnika, a nie tylko jego majątku, zobacz też Poszukiwanie osób i mienia. Jeśli chcesz sprawdzić kontrahenta, zanim powstanie dług, przeczytaj o wywiadzie gospodarczym.

Jawne rejestry i dane ogólnie dostępne

Ustawy o usługach detektywistycznych nie stosuje się do działalności polegającej na uzyskiwaniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji pochodzących ze zbiorów danych ogólnie dostępnych (art. 1 ust. 3). Informacje z takich zbiorów możesz sprawdzić sam, bez zlecenia. Zakres danych zależy od konkretnego zbioru, więc przed zleceniem ustal, co już jest dostępne, i zapytaj detektywa, jakich informacji spoza takich zbiorów szuka.

Jak przygotować zlecenie

1. Zbierz dokumenty: umowę, fakturę, wyrok lub nakaz zapłaty, wezwania do zapłaty i dotychczasowe ustalenia.
2. Ustal cel: czy chodzi o adres dłużnika, o jego wiarygodność i płynność, czy o ustalenie powiązanych podmiotów.
3. Zapytaj o zakres i cenę na piśmie. Umowa ma formę pisemną (art. 23 ust. 1 pkt 2), a sprawozdanie końcowe przekazywane Ci z materiałami określa art. 23b. Co jeszcze zapisać w umowie, podpowiada lista kontrolna umowy.
4. Skonsultuj się z pełnomocnikiem. To adwokat lub radca prawny zdecyduje, jak wykorzystać informacje w postępowaniu egzekucyjnym. Sądy rejonowe na Śląsku i obszary ich właściwości zebraliśmy w przewodniku po sądach Śląska.